Ana Sayfa, Eğitim Hayatı, Genel

Akademik Kariyer Yapmalı Mıyım?

neonbrand-509131-unsplash

Hadi bakalım en çok istek alan yazılardan birine başlayalım.

Bu blogu açtığımdan beri en çok aldığım sorular hep akademik kariyer yapmak üzerineydi. Ben de henüz yüksek lisans ve doktora başvuruları başlamadan planınızı sakin sakin yapmanız için bu yazıyı yazmaya karar verdim. Hadi şu soruyu bugün sizin için cevaplayalım: Akademik kariyer yapmalı mıyım?

Öncelikle bu soruyu cevaplamak için bazı alt soruları ele almamız lazım. Siz de yazıyı okurken her bir sorunun cevabını kendi hayatınız ve isteklerinizi de göz önünde bulundurarak okuyun. Eminim yazının sonuna vardığınızda bir cevabınız olacak.

Akademik Kariyer Nedir?

Akademik kariyer kısaca akademide yani yüksek okul, fakülte, enstitülerde açılan kadro ve pozisyonlarda kariyer yapmak anlamına gelir. Bu kadrolar araştırma görevlisi, öğretim görevlisi ve öğretim üyesi şekilde olabilir. Bu noktada bu kadroların farklarını öğrenmek isterseniz daha önce yazdığım Araştırma Görevlisi, Öğretim Görevlisi, Öğretim Üyesi adlı yazımı okuyabilirsiniz.

Akademik Kariyer İş Garantisi Olan Kalıcı Bir Kariyer Midir?

Bu sorunun cevabı genelde şehir efsanesi olarak evet şeklinde bilinir ama aslında her kariyer gibi akademik kariyer de %100 garantisi olan bir kariyer değildir. Özellikle alanınızda iyi ve güncel değilseniz ve akademinin gerekliliklerini yerine getirmezseniz devlet memuru olarak bile atansanız kurumunuzla ilişiğiniz kesilebilir. Bunun dışında genel bir yanlıştan bahsedeyim. Araştırma görevliliği öğrencilik veya akademik projeler ile paralel yürütülen bir kadrodur. Özel kurumlar, hizmet geri ödeme şartları, projeye atanma gibi durumlar sebebiyle uzun yıllar araştırma görevlisi olarak çalışan insanlar olsa da siz doktoranız bittiğinde kadronuz da bitecek gözüyle bakmalı ve bunun sürekliliği olmayan bir kadro olduğunu bilmelisiniz. Akademide derse giren ve sürekliliği olan kadrolar ise öğretim görevliliği ve öğretim üyeliğidir. Bunun dışında akademik kadro olmasına gerek yok ama yeter ki akademik camiada olayım derseniz yine uzman ve çevirmen gibi kadrolarla üniversite bünyesinde uzun yıllar çalışabilirsiniz.

Akademik Araştırma Yapmak İstiyorum. Akademik Kariyer Doğru Bir Tercih Mi?

Akademik kariyer yaparsanız ve doktoralı öğretim görevlisi ünvanıyla öğretim üyeliğine başlarsanız zaten doçentlik ve profesörlük için akademik araştırma yapmanız ve makale yayınlamanız ve hatta konferanslarda sunumlar yapmanız zorunludur. Öğretim üyeliğinin öncelikli amacı bilim yapmaktır. Bunun yanı sıra da derslere girer ve hocalık yaparlar. Bunun yanı sıra proje yürütürler, tez danışmanlığı yaparlar, üniversite bünyesindeki komitelerde görev alırlar. Buz dağının görünen ve görünmeyen yüzünde pek çok sorumlulukları vardır.

Yine de akademik araştırma yapmanın tek yolu öğretim üyeliği değildir. Bir yandan öğretim görevlisi, uzman, çevirmen ve hatta araştırmacı olarak çalışırken bir yandan da akademik araştırmalar yapabilirsiniz. Araştırmalarınız kapsamında veri toplayabilir, makaleler yazabilir ve onları prestijli dergilerde yayınlatabilirsiniz. Hatta akademi dışında çalışırken bile bir araştırma grubuna katılıp saha çalışmasından veri toplayarak bunu akademiye yararlı hale getirebilirsiniz. Bu yüzden bu noktada kendinizi sorgulamanız gereken konu eğer hiç para kazanmayacak olsanız bile boş zamanlarınızı akademik araştırmaya harcayacak kadar akademiyi sevip sevmediğiniz.

Araştırma Görevlisi Olarak Başlamak Doğru Bir Hamle Mi?

Akademik kariyer giderek kadroların azaldığı ve öğrenci sayısının arttığı bir kariyer çeşidi. Bu yüzden planlı olmak güzel ama kadro konusunda takıntılı olmak çok da doğru değil. Her zaman söylediğim gibi iş garantisi sebebiyle akademik kadro arıyorsanız büyük ihtimalle hayal kırıklığına uğrayacaksınız. Yok eğer ders çalışmayı, kitap okumayı,  ödev hazırlamayı içinizden gelerek seviyorsanız ve bir noktada biriktirdiklerinizi başkalarına aktarma hevesiniz varsa araştırma görevliliği veya öğretim görevliliğinden başlamak sizin için çok büyük bir fark yaratmamalı. Hatta proje asistanlığı ile Tübitak vb. kurumlardan bile maaş alıp akademik çalışmalarınızı yürütmeniz mümkün.

Akademide Üniversite veya Bölüm/Fakülte/Enstitü Önemli Mi?

Bu sorunun cevabı konuya nereden baktığınıza bağlı. Başvuru yaptığınızda bazı okullar içine kapalı olup ağırlıklı olarak kendi öğrencileri ile çalışmak isteyebiliyorlar. Bazı okullar ise illa yurt dışı tecrübesi veya mesleki tecrübe şartı koşabiliyorlar. Bu noktada stres yapmadan büyük resme yani akademik araştırma yapmaya olan hevesinize odaklanmanızı tavsiye ederim.

Siz kurumunuzu seçerken de size sunacağı akademik imkanlara özen göstermenizde fayda var. Tabi ki akademi muhteşem bütçelerin döndüğü ve önünüze kırmızı halıların serildiği bir alan değil. Yine de kendinize seçeceğiniz kurumun araştırmalara, konferanslara ve projelere ayırdığı bütçeleri bilmek sizi uzun vadede plan yaparken rahatlatır.

İş Hayatını Hiç Sevmedim. Akademik Kariyer Yapmayı Denemeli Miyim?

Hmm. Öncelikle şunun cevabını vermelisin: İlk etapta seni akademik kariyere değil de iş hayatına iten sebep neydi? Ekonomik kaygılar? Tecrübe edinme isteği? Yoksa ders çalışmayı mı sevmemiştin?

Eğer cevap sonuncusuysa ve bari akademik kariyerde şansımı deneyeyim diyorsan %90 akademide seni üzerler. Bu denememen için bir sebep mi peki? Aslında hayır.

Bir de cevabı başka olup da iş hayatını deneyenler var. Onlar içinse söyleyeceğim şu: Aslında akademi de saha bilgisine ve pratiğe dayalı deneyimlere çok değer verir. Eğer iş hayatını belli bir seviyeye kadar deneyimledin ama akademik kariyerin seni daha mutlu edeceğine karar verdiysen bu bilgi ve deneyimlerinle akademiye de yeni bir soluk getirebilirsin.

Ben Maaşım Garanti Olsun İstiyorum. Ders Çalışmak Konusunda Da Fena Değilim. Bunlar Akademik Kariyer Yapmak İçin Yeterli Olmaz Mı?

Baktığın yerden çok haklısın, bunlar yeterli sebepler ama geçerli sebepler değil. Birincisi akademik kariyer ayağını yere sağlam basmazsan seni eleştiri yağmuruna tutan hocalarıyla, arkadaşların çeşitli deneyimler elde ederken seni salt öğrenci ünvanında tutup tatminsiz bırakmasıyla ve çoğu zaman ilerlemek adına cebinden para çıkmasıyla yıpratacak bir süreç.

Sana şu an yeterli gelen sebepler 10+ yıl okuduktan sonra seni mutsuzluğa itebilecek sebepler. Kadro bulma şansının giderek azalması ve mezunların kadro bulsa bile okudukları yıllar boyunca yaptıkları yatırımlara karşılık olamayacak maaşlar alması seni bir noktada karamsarlığa götürebilir. O yüzden neye başladığını bilerek başlamanda fayda var. Bu gözler doktorasının tez aşamasında ve hatta tez savunma aşamasında bırakan bir sürü insan gördü. Kimi eleştirilere dayanamadı. Kimi mezun olunca alacağı maaşı beğenmeyince özel sektöre geçti. Kimi de bir türlü motive olup tezini yazamadı. Sen böyle olacaksın diye bir kural yok elbette. İşinde iyi olan insanlara kapılar her zaman açılır ama akademik dünyada iyi olmanın ölçüsü çok yüksek.

İş Bulmakta Zorlanıyorum. Akademik Kariyer De Zor Dediniz. O Zaman Ne Yapmalı?

Aslında akademik kariyer zor demedim. Akademik kariyer yaparken hayalinizdeki gibi bir yaşam standartı tutturmak en az başka alanda kariyer yapmak kadar zor dedim. İş bulamıyorsanız size öncelikle şu yazıları öneririm:

İşsiz Kalınan Süreçte Neler Yapmalı – Üniversiteden Yeni Mezun Olanlar İçin Tavsiyeler

Üniversite Öğrencileri için CV Hazırlama Rehberi – Part 1

Üniversite Öğrencileri için CV Hazırlama Rehberi – Part 2

Üniversite Öğrencileri için CV Hazırlama Rehberi – Part 3

Sonrasında ise hayattan beklentilerinizi ve sizi nasıl bir hayatın daha mutlu edeceğini düşünmenizi tavsiye ederim. Para da önemli tabi ki ama hayattan beklentilerinizi ve sizi mutlu edecek koşulları düşürken ilk 5 yıl parayı ön planda tutmamanızı öneririm. Bir de hayatta çalıştığınız alana yeni bir yön vermek, hiç yapılmayanı denemek ve cesur olmanın sizi akademik kariyer için herkesin gittiği yoldan gitmekten daha başarılı kılacağına söz verebilirim. Hatta bu söz akademik kariyer yapmak isteyenleriniz için de geçerli. Artık dünyada akademiden somut adımlar, elle tutulur projeler ve insan hayatına faydalı çalışmalar daha çok bekleniyor. Farklı olmak ve yeni yüzyılın dinamiklerine uygun bir akademisyen olmak çok makale basmaktan daha önemli görülüyor. Bu yüzden yolunuzu çizerken KENDİ YOLUNUZU çizmeye özen gösterin. Kariyerinizi akademik dünyada veya bambaşka sektörlerde yapsanız da fark etmez.

Sevgiler,

A.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s